“De vraag is altijd: kan ie het niet of wil ie het niet? Het tweede komt niet zo vaak voor…..” Jeroen Duenk aan het woord, de man die zeldzaam gepassioneerd over zijn vak kan vertellen. Zijn eigen ervaring was daarbij doorslaggevend: “Dat was belangrijk, zo realiseerde ik me hoeveel last een paard ergens van kan hebben en hoeveel stress je daarvan op kunt bouwen.”

Het was zo rond 2012 dat Jeroen Duenk uit Aalten – toen begin 40- steeds meer last kreeg van zijn lichaam. Hij had een zittend beroep, zat op een grote grondverzetmachine in de wegenbouw: “Ik kreeg last van een tennisarm, van mijn bekken, mijn rug. Eigenlijk alles wat ik nu bij paarden tegenkom. Als iemand je continu vraagt om iets te doen wat je eigenlijk niet kunt, dan kun je een ander persoon worden. In mijn geval: dan krijg je ook een kort lontje. Dat kan ik nu pas over mezelf zeggen. In die tijd wilde ik eigenlijk een humane opleiding doen, een half jaar in Zuid-Afrika een opleiding volgen. Maar dat was lang weg, dat kon ik niet combineren met mijn werk, en het was duur. Tot mijn vrouw Chantal zei: ik heb een opleiding gezien voor massage bij paarden, is dat niet iets voor jou?”

Jeroen had altijd al paardgereden, zo ongeveer vanaf z’n 10e: “Paarden van de buurman, van een andere buurman, over alle vaste boomstammen springen, door greppeltjes, overal gingen we overheen en doorheen, je zag geen gevaar. Er werd natuurlijk niet naar een tandarts gekeken, of naar de kwaliteit van een zadel, je ging gewoon. Toen ik een jaar of 16/17 was, ben ik gestopt. Toen Chantal en ik gingen samenwonen, hebben we samen ons eerste eigen paard gekocht. Ik mee naar verenigingslessen, naar de smid, en zo. Maar natuurlijk nooit gedacht aan iets als therapie bij paarden. Als je toen had gezegd: daar moet een osteopaat bij komen, had ik gezegd: waarom dan?”

Jeroen meldde zich bij de cursus van het Nederlands Hippisch Instituut: “Ik ging erheen omdat het me interessant leek om zoiets erbij te doen, als een hobby. Maar die eerste dag al, die les van Frans Poel, die begon te praten hoe het in elkaar zat. Waanzinnig interessant vond ik het, direct vanaf het begin. Ik heb Johan van Sommeren en Frans Poel de oren van de kop gevraagd. En ik ben af en toe eens een paard gaan behandelen. Langzamerhand kreeg ik steeds meer commentaar van eigenaren: Wat heb je gedaan? Ons paard is veel vrolijker! En ik heb heel veel boeken gelezen. Maar ik had ook een 50-urige werkweek van half 6 tot ’s avonds een uur of half 6 voordat ik thuis was. En daarna oefenen met paarden. En toen ben ik verder gaan zoeken, ben een HBO-opleiding tot osteopaat gaan doen. Dat waren drie heel drukke jaren, mijn vrouw heeft toen weinig aan me gehad. In combinatie met de osteopathie werd het steeds drukker, een berg uren maken, dat was niet meer te doen. In 2015 ben ik voor mezelf begonnen.”

“Ik had zelf ervaren hoe het is om te moeten bewegen met pijn. Vergelijk dat maar eens met een paard. Als een ruiter steeds iets vraagt wat het paard eigenlijk niet kan, dan ontstaat stress. Je ziet een paard dan letterlijk veranderen. Een paard moet voor je wíllen werken, en als dat niet is, presteer je ook niet. Je moet het samen willen doen. Maar het ontbreekt vaak aan kennis van het paard. Ik krijg ook veel reacties in de trend van: ja maar de instructrice wil dat we zo rijden. Tja, dat kan voor het bewegingsmechaniek catastrofaal zijn. En als die aanwijzing niet beloond wordt door een jury, zegt de eigenaar: wie heeft er nou gelijk? Want die wil snel winstpunten scoren. Dat stukje mocht meer benadrukt worden in de opleiding voor juryleden en instructeurs. Eigenlijk moesten we allemaal op één lijn zitten.”

Het bewegingsmechaniek, de biomechanica, is het specialisme van Jeroen Duenk: “Fascinerend vind ik dat, en dan vooral hoe alles met elkaar samenhangt. Om te zien wat er gebeurt als een paard zijn achterbeen naar voren zet, waar het bekken dan naartoe draait, wat een wervel dan doet, welke spieren worden aangespannen, hoe ver dat doorwerkt, tot aan de kaak aan toe. Vaak is het zo dat je via de biomechanica bij een signaal van irritatie op een heel ander punt uit kunt komen dan waar hij aangeeft pijn te hebben. Als het paard last heeft van zijn lever of maag, heeft ie in de voorhand minder beweging. Dat lijkt dan in de schouder te zitten, dan ga je zoeken waar dat vandaan komt. Maar als je een paard behandelt dat stress heeft, ga je weer heel anders zoeken.”

De gedrevenheid van Jeroen Duenk om uit te leggen hoe hij naar het functioneren van het paard kijkt, is indrukwekkend. Vooral ook als hij over emoties gaat praten: “In je therapie kun je een paard emotioneel ook enorm helpen. Je kunt ze hun verhaal laten doen. Als je een paard in handen krijgt en je laat de organen een beetje spreken….darmen, lever, nieren, kun je best goed behandelen. Het binnenste van een paard spreekt heel veel mee. Als je dan in een uurtje een paard ziet veranderen, van heel felle ogen naar rust, dan geeft dat een enorme voldoening. Vergelijk dat met mensen: als je stress hebt, trek je steeds meer je schouders op, gaat je ademhaling omhoog, verminder je je buikademhaling, verminder je ook je ruimte in je buikholte. Dan duurt het niet lang of je krijgt buikpijn. Hoe dieper je ademhaalt, hoe minder je last hebt.”

“Als je een paard in de dressuur heel erg in de oprichting zou trekken, dan drukt ie zich zo vast onder in de halswervels, dan ontstaat artrose in de onderste halswervels C6 en C7. Daarmee hangt alles samen: ademhaling, darmproblemen, maagproblemen. Iets minder oprichting, het neusje iets eruit, dat geeft zoveel ruimte in de halswervelkolom. Als ie blokkeert in zijn kaken, dan blokkeert ie eigenlijk in zijn hele lichaam. Soms weten we als ruiter niet helemaal wat we doen. We zouden meer na moeten denken en ons realiseren wat het betekent voor je paard. Er zijn ruiters die vaak paarden krijgen waar een ander niet meer op durft. Vaak paarden waar totaal niet naar is geluisterd, die alleen als gebruiksvoorwerp zijn gebruikt. Emotioneel gebroken. Die ruiters nemen de tijd om vertrouwen terug te winnen, om het paard weer zover in balans te krijgen dat hij voor je wíl werken. Die samenwerking tussen ruiter, therapeut en paard is prachtig, en pas dan kom je uit op topprestaties van wereldklasse.”

“De kennis van paardrijden, de oude stempel, verstand hebben van je paard, van je voer, je ziet toch dat dat langzaam minder wordt in Nederland. Weet je, aandacht voor goed van achteren naar voren rijden is al een heel belangrijk iets. Op concours kijk ik vaak de andere kant op. Er zijn best veel mensen die gewoon geen verstand van een paard hebben en niet weten hoe het werkt. Daardoor ontstaat de discussie. Tussen topsport en recreatie zit een heel groot grijs gebied maar ik weet zeker dat je best dressuur kunt rijden op een heel eerlijke manier. Met een langere aanloopperiode misschien waardoor het resultaat niet direct heel meetbaar is in de vorm van winstpunten. Ik maak best vaak mee dat mensen afhaken als het gaat om wedstrijden rijden. Dan kijk ik de eigenaar in de ogen en vraag: vind je het nog wel leuk? Soms springen de tranen in de ogen. Joh, leg de lat niet zo hoog, ga eerlijk paardrijden. En geef je paard de kans om voor je te willen werken.”

“Alleen… dat zwart-witte in Nederland. Als je die discussies ziet op Facebook… we hebben TV, internet, alles. We willen het voorbeen steeds verder naar voren, de hindernissen steeds hoger. Maar een paard is geen gebruiksvoorwerp. Veel paarden hebben het vertrouwen in de mens een beetje verloren, die paarden krijg ik best vaak. En dan gaat het weer eerst om het mentale vlak. Als je paarden geestelijk op je hand kunt krijgen, dan kun je daarna gaan werken aan het lichamelijke, dat is bij mensen niet anders. Lichaam en geest werken altijd samen. Dan groeit ie in zijn mentale vlak, bouwt spieren op, en wordt alleen maar sterker. En dat ga je zien in de prestaties. Mijn eigen lichamelijke klachten zijn nou ook weg: ik vraag veel meer van mijn lichaam dan toen en ik heb nergens last meer van.”

Ook dat is onderwerp van de osteopaat: “In feite een gevarieerd vakgebied, en niet alleen een botje dat je probeert te mobiliseren. De weke delen, de emotionele delen van een paard horen er ook bij. Emoties kun je zien. Stel je hebt een paard, tien jaar lang gehad, heeft alles voor je gedaan. Opeens komt er een vrachtwagen op het erf, de klep gaat dicht, weg van zijn vaste stalmaatjes, van de eigenaar die hem een aai over zijn bol gaf, ander voer, ander zadel. Dat kan wel een half jaar duren. Ga maar na. Wanneer heb je buikpijn? Als iemand overleden is, bij groot verdriet, noem maar op. Dat heb je bij paarden ook. Als je merkt dat de darmen heel strak staan, dan kun je ze behandelen zodat ze wat zachter worden. Daardoor kan het paard weer dieper ademen. Zucht een keer goed en je hebt een last van je schouders af. Paarden….ze kunnen nog net niet praten. Voor mij voelt het alsof ie zijn verhaal heeft kunnen vertellen.”

Inmiddels geeft Jeroen zelf les aan het Nederlands Hippisch Instituut: “Ik heb daar een fantastische tijd gehad, en nou mag ik er zelf bijscholing geven. Vaak aan massagetherapeuten die al eerder ergens een opleiding hebben gedaan. Het gaat dan over de rol van de ruiter, over technieken om problemen op te lossen. Ik probeer goed uit te leggen wat voor een invloed de ademhaling heeft op de bewegingsvrijheid, dus de spieren, en op het emotionele vlak. Natuurlijk zijn de spiertjes erg belangrijk, maar bij de NHI neem ik de studenten mee in mijn passie op een veel dieper level, zodat zij leren om veel intenser te kunnen behandelen als alleen een spier te masseren. Zo’n dag is altijd te kort, ik moet me echt richten op de stof die we aan de orde hebben. Want als ik eenmaal begin te vertellen….”


Het Nederlands Hippisch Instituut organiseert cursussen, leergangen, opleidingen, workshops, clinics, en symposia. Sinds de oprichting in 1996 heeft het NHI een grote expertise opgebouwd in de organisatie ervan. Het NHI onderscheidt zich door de bijdrage van specialisten binnen hun vakgebied. Hierdoor wordt kwaliteitsvolle kennis gewaarborgd en overgedragen.

Klik hier voor meer info

 

© Nieuws.Horse 2018 | powered by Olland.biz