Miranda van Dongen is Paard&Miep en haar leven draait om paarden. Op allerlei manieren: ze begeleidt ruiters en paard om sportfit te worden, ze geeft valtraining, ze is instructeur, jurylid, official, mental coach èn ze jureert om de Federatie Paardrijden Gehandicapten vooruit te helpen. Miranda werkt bij Ducate in Woerden, producent van fritesbakinstallaties, en dat geeft haar de ruimte om onafhankelijk in de paardenwereld te staan. Met een eigen mening.

Die eigen mening steekt Miranda niet onder stoelen of banken, gevoed door haar ervaringen: ‘Paarden zijn heel erg leuk maar de wereld erachter is best wel walgelijk ja. Face-to-face glimlachen en dan een mes in je rug, dat is een beetje de paardensport zoals ik het heb ervaren. Ergens zijn we allemaal geraakt door het paard, en hebben we een grote verantwoordelijkheid op ons genomen. Maar er is wel een splitsing ontstaan: voor de fun en voor de liefde voor het paard aan de ene kant, voor een soort van boterham aan de andere kant. Een jaar of vier geleden heb ik op de pony-hippiade gejureerd, in de AB. Ik heb geen Shetlander gezien, dat zegt veel. Alles moet ook op social media. Doordat we een smartphone hebben en een social media kanaal geven we kinderen onbewust het idee dat het heel bijzonder is wat ze doen met hun ‘talent’. Het draait om het aantal volgers, dat is de maatschappij waarin we leven. Waardoor kinderen eigenlijk alleen maar kunnen falen. En als dat gebeurt, is er heel veel pijn en verdriet.’

Gestopt met leren
Zo’n bespiegeling tekent Miranda van Dongen uit Woerden. Nuchter, eerlijk, gepassioneerd paardenliefhebber, altijd bereid om eerlijke mensen vooruit te helpen, iemand die zelf op onderzoek uit is gegaan en zichzelf veel zaken in die veelzijdige paardenwereld heeft eigen gemaakt. De school was daarvoor geen vanzelfsprekende basis: ‘De basisschool: wat een geluk dat ik daarvan af was. Als 5-jarig meisje verhuisden we en ben ik veranderd van school. Ik kwam uit een klas met 19 leerlingen, daar was ruimte voor individuele aandacht, zoals voor mijn gehoorproblemen. Ik kwam in een klas met 40 kinderen zonder die ruimte. Toen ik die school mocht verlaten, dat was echt een yes-moment. Daarna wilde ik kapster worden maar dat kon niet want ik ben een kind met allergieën. Met mijn moeder ben ik naar Deurne gaan kijken, maar ik zag mezelf als 15-jarige niet de helft van het jaar níet thuis zijn. Ik heb een opleiding consumptieve technieken gedaan, toen mbo richting detailhandel, ik ben maar gestopt met leren toen ik 18 was. De vraag was echt wat ik wilde met de rest van mijn leven.’

Net een huwelijk
Miranda was een jaar of negen toen ze begon met manegelessen bij Manege Morgenstond in Woerden: ‘Mijn familie is voornamelijk actief in de muziekvereniging hier, en ik was bij de majorettes. Dat heeft me toch ook gevormd, vooral in discipline. Ik heb toch voor de paarden gekozen. Als ik dat nu bekijk: ze kopen een paard, dat kunnen ze niet meer betalen, zoeken ze maar een bijrijder. Nee, het is gewoon joúw verantwoordelijkheid, als je dat niet kan, moet je het niet doen ook. Door weer en wind, het is net een huwelijk, in goede en slechte tijden. Ik zie te veel dat de schuld altijd extern ligt, er is weinig zelfreflectie in onze paardenwereld.’

Eigen paard
‘Ik heb heel lang gezeurd om een eigen paard, het voordeel was wel dat mijn moeder ook ging rijden. Op 18 april 1995, op m’n vijftiende, was Zorro van mij! Een vuilnisbak, geen papier, 4 of 5 was ie, er was alleen een vaccinatieboekje bij. We hebben we ‘m eerst gestald bij een boer waar ik de paarden verzorgde, toen even op de manege, en toen al snel naar een pensionstal Piet en Mick bij ons in Woerden, daar heeft ie een jaar of acht gestaan, heel trouw, daarna een paar jaren in Nieuwerbrug, en toen zijn we een jaar of 12 geleden terecht gekomen bij de zussen van Piet, bij Clara en Beppy. Eind vorig jaar heb ik hem laten inslapen.’

Springen is nooit de hobby van Miranda geweest, dit was de beste foto….

Overtuigd dat ik heel goed was
‘Ik heb met hem heel veel fouten gemaakt, achteraf bekeken. Wat moet je ‘m voeren? Wist ik veel. We hebben een moeilijke start gehad, ook omdat ik ervan overtuigd was dat ik heel goed was. Je bent puber, op de manegepaarden kon ik heel leuk sturen. Wat wist ik ervan toen ik een eigen paard kreeg, ik viel glashard door de mand. Weet je, nog steeds als ik hoor dat mensen zeggen dat ze verstand van paarden hebben, word ik een beetje kriegelig. Omdat je altijd moet blijven leren. Pas toen ik ‘m een jaar of 10 had, begon ik me te realiseren dat ik helemaal niet zo goed kon rijden. Zorro was een springer, maar ikke niet. Mijn hart ligt bij de dressuur maar ik kan ook intens genieten van andere paarden, zoals tuigpaarden.’

Je kunt nooit meer paardrijden
Zoals dat vaker gaat in de dressuur, duurde het even voordat de puzzelstukjes in elkaar vielen: ‘Toen ging de M1 redelijk snel, er kwam een vervelende blessure tussendoor met artrose waardoor Zorro nooit meer zou kunnen functioneren. Maar ik ben met een manueel therapeut en een fysiotherapeut aan de slag gegaan en in een halfjaar waren we weer aan de gang. We zijn de M2 doorgevlogen en we hebben nog even Z gereden. Toen kreeg ik blessures: een kapotte rug, scheve wervels, enorme pijn, ik wilde alleen weten: wat heb ik? Zodat ik weer kon paardrijden. Maar de uitslag was: je kunt nooit meer paardrijden. Ik heb het toch een paar jaar nog gedaan maar ik was zelf de onstabiele factor geworden, dus wedstrijden ging niet meer.’

Iin de Z-dressuur

Betrokken
‘Ik had een leuke veelzijdige regeljob bij Ducate in Woerden: customer service manager in combinatie met HR-taken. Maar mijn droom viel wel in duigen. Paarden was mijn ding, mijn leven, ik wilde betrokken blijven. Ik moest eerst de instructeurscursus doen voordat ik toegelaten kon worden tot de juryledenopleiding. En ik heb een aparte bixie-opleiding gedaan: als we over tien jaar de paardensport willen bedrijven, dan moeten we er nu iets aan doen. We kunnen de kleinste kinderen een correcte opleiding geven maar vooral dat het besef dat het heel erg leuk is, een bepaalde bewustwording geven. Je moet dan als jurylid ook op dat niveau praten.’

Neusriem
Met het jureren is Miranda inmiddels gestopt: ‘Ik stop er voorlopig mee en waarschijnlijk voorgoed, door alles wat er nu gebeurt. Het gaat me aan het hart maar ik moet mezelf wel in de spiegel aan kunnen blijven kijken. Ik vind het niet correct dat we te maken hebben met een tweedeling: online en offline. Ik heb een pilot gedraaid als toezichthouder voorterrein, het is heel goed dat die functie er is gekomen. Bij voorbeeld omdat er toch nog heel veel paarden de ring in komen met een veel te strakke neusriem, veel ruiters zijn zich er helemaal niet van bewust. Veel van de ruiters die ik de neusriem heb laten corrigeren, waren blij om dat te horen. Maar ja, ik laat iemand op een kampioenschap de neusriem losser maken, de amazone wordt geroepen naar de wedstrijdring en in het laatste gangetje wordt dan toch nog even snel de neusriem aangesnoerd, anders doet ie het misschien niet. Ik vind daar wel iets van ja, de mensen die me kennen weten dat ook. Als toezichthouder ben je een soort assistent van de jury die toeziet op het welzijn van het paard tijdens het losrijden, op zaken als rollkür of overmatig spoor- of zweepgebruik. Als je dat bij een subtop-wedstrijd moet doen, moet je trouwens wel sterk in je schoenen staan.’

Fraude in de hand werken
‘Online is die persoon er niet, niemand weet wat er gebeurt. Ik jureerde in het begin ook de online proeven maar ik ben ermee gestopt vanwege de rol van de toezichthouder die er niet is. Weet jij veel hoe de voorbereiding was? Het is fraude in de hand werken. Ik zag een meisje met de teugel aan het bit die hoort bij de Thiedemann-teugel. Wat is daar van tevoren gebeurd? Toen schrok ik, naïef als ik ben. In overleg met de KNHS heb ik de proef moeten afkeuren. Bij de proeven die ik voor het Voerfonds van de Federatie Paardrijden Gehandicapten beoordeel, speelt dat niet. Het Voerfonds helpt de maneges voor mensen met een beperking om te voorzien in de basisbehoeften, daar gaat de € 2,50 naar toe die mensen betalen voor de beoordeling. Ik beoordeel de proeven via Whatsapp, ik spreek in tot en met punt 30. Ik krijg heel leuke reacties van deelnemers: veel duidelijker dan een protocol! Bij een protocol is er geen sprake van communicatie, geen emotie, en dat kan nu wel. De eerste week was het nog gratis, toen heb meer dan 70 proeven beoordeeld. Ik had weer eens wat geroepen zonder dat ik nagedacht had, dat is wel een beetje wie ik ben.’

Kennis
Het bleef niet bij jureren: ‘Ik had een ontzettende behoefte om kennis actueel te houden en vooral te verbreden. Aan twee kanten: de ruiterkant én de paardenkant. Zit ik op zondag aan de ring, zie ik ruiters enorm falen vanaf het moment dat de voorlezer zegt: we gaan beginnen. Dan heb je het over sportpsychologie. Ik ben van Zorro gevallen, op mijn rug, niet zo slim natuurlijk. Ik leer nu mensen hoe je veilig kan vallen. Of ruiterfitheid: een paard mag verwachten dat de ruiter fit is. In de huidige tijd bewegen we gewoon veel minder. Bij ons in de ruitertraininggroep zat een gepensioneerde dierenarts, nou, die was de beste in alle dingen die we moesten doen, altijd buiten, altijd in beweging. Dat maakt mijn week wel echt vol ja, echt heel vol, ik moet er nu ook even van bijkomen, vooral omdat we mijn broertje zijn verloren, toen werd het even teveel.’

‘En nu heb ik de Franklin-methode opgepakt, zeg maar rijden met ballen, een methode uit de balletwereld. Door het rijden met ballen, onder de billen, onder de armen, worden je hersenen op een goede manier gestimuleerd. Ik zag het twee jaar geleden langskomen en heb een set aangeschaft. Als ik andere mensen kan leren beter te bewegen, laat ik dat niet na. Afgelopen september heb ik mijn certificering afgerond na de opleiding bij Janneke Jansen van de Ruiterschool. Ze is van origine caesartherapeute, specialiseert zich helemaal op het lichaam van de ruiter in het zadel.’

‘Paardenmiep’ verzon ze een jaar of vier geleden: ‘Ik had iets gewonnen bij ehorses, ben daar blogger geworden. Hartstikke leuk maar ik wilde dat voor mezelf gaan doen. Veel mensen noemen me Miep, dus dat werd Paardenmiep. Op mijn verlanglijstje staat nog de 4e module bij de Federatie Paardrijden Gehandicapten. Voor een ruiter met een beperking is erop zitten ook een hele prestatie, dat idee maakt me ervan bewust dat we dankbaar moeten zijn voor wat we wel hebben.’

Zonodig een wedstrijdje doen
Het werk bij Ducate is belangrijk gebleven voor Miranda: ‘Ik woonde eerst samen met een paardenvent, die had twee paarden. Mijn vader vond het zo zielig voor me dat het alleen nog maar over paarden ging. Ook daarom vind ik het belangrijk om mijn werk bij Ducate te blijven doen. Ik ben niet méér bijzonder dan een ander, zo kan ik bij mijn eigen waarden en normen blijven, kan ik me onafhankelijk opstellen. Ik vind het bijvoorbeeld tenenkrommend wat ik het afgelopen jaar gezien heb. Het enige wat we als paardeneigenaren doen is zeuren dat we niet op wedstrijd mogen. We kunnen verzorgen, we kunnen rijden, heerlijk. Daar komt dan nog die ontzettend domme verspreiding van rhino bij waardoor we nog meer hygiëneprotocollen moeten hanteren. En we blijven maar zeuren over wedstrijden, mensen worden lid van allerlei verenigingen om maar aan een wedstrijdje te kunnen deelnemen. Ik zou zeggen: investeer in jezelf, in opleiding, in je paard. Er wordt dagelijks op de IC’s gestreden voor mensenlevens en dan moeten wij zonodig een wedstrijdje doen. Nee, paarden zijn heel erg leuk maar die wereld is best wel walgelijk.’

© Nieuws.Horse 2018 | powered by Olland.biz