Wilma Wernsen is coach niveau 5, de op een na hoogste graad van coaching bij NOC*NSF. Uit haar verhaal dat net voor de zomer in Nieuws.horse werd gepubliceerd, bleek al de eigenzinnige kijk op de paardenwereld in meerdere opzichten. Ze was nog niet uitgepraat en zal voorlopig nog niet uitgepraat zijn. Wilma Wernsen laat zich de mond namelijk niet snoeren…..

Wilma Wernsen groeide op met paarden en heeft inmiddels heel wat paarden opgeleid en uitgebracht op Grand Prix-niveau. Op haar eigen manier, waarbij vanaf de opfok ‘duidelijkheid’ centraal staat. Maar ze ontwikkelt zich meer en meer als enorm gedreven coach. In het eerdere artikel zei ze al: “Het is niet meer zo dat iemand in de bak vanaf de kant bepaalt wat er moet gebeuren. We moeten vooral kijken naar hoe een persoon en een paard in elkaar zitten. De juiste snaren zoeken en niet alleen zitten te hameren op wat iemand niet kan, dat gebeurt te veel in de paardensport. Het gaat om motiveren en stimuleren, in de samenwerking tussen paard, ruiter en coach. Laten we bezig zijn met het gevoel over hoe een paard in elkaar zit.”

Wilma Wernsen doelt op de theorie en praktijk van Action Types, waarin mensen gekarakteriseerd worden aan de hand van het Myers Briggs-systeem. Met letters wordt aangegeven welke natuurlijke voorkeur iemand heeft. Omdat het gaat over vier tegenstellingen, kunnen in principe 16 combinaties ontstaan. Topcoach Peter Murphy is in Nederland de drijvende kracht achter dit systeem met zijn Action Type Academy.

De vier velden en hun uitersten zijn:

  • Hoe je je aandacht richt en hoe je gestimuleerd raakt (meer extravert of meer introvert)
  • Hoe je informatie opneemt en dingen beleeft (meer zintuiglijk of meer intuïtief)
  • Hoe je beslissingen neemt (meer op basis van rationeel denken of meer op basis van gevoel)
  • Hoe je leefstijl is (meer oordelend en afrondend of meer waarnemend en afwachtend)

“Ik zie in de tegenwoordige praktijk te vaak dat paarden en pony’s beschouwd worden als een ding. En dat begint al vroeg. Bevalt de pony niet op de manege? Dan krijg je toch een andere. Ik denk dat op veel niveaus een stuk kennis wordt overgeslagen. Over de praktijk, maar ook over de theorie. En over het respect naar je dier, over normen en waarden. We zullen beter moeten leren kijken naar een mens maar ook naar een dier. Je kunt niet iedere persoon of elk paard op dezelfde manier lesgeven of trainen. In de praktijk van het les geven en het kijken naar paarden krijg je steeds vaker te horen wat er níet goed is.”

Met Oklarette

“Kijk, als je introvert bent, kun je wel een beetje extraverter worden, maar helemaal extravert word je nooit. Als je links schrijft, kun je rechts oefenen, maar helemaal goed wordt het met rechts nooit. Eigenlijk ligt je leermoment in hetgeen je al beheerst, dat ontwikkel je meer en meer. Natuurlijk stip je dingen aan, maar dat mag niet de overhand hebben. Als je geen planmatig persoon bent, of je bent niet sterk in fijne motoriek, dan kun je dat hooguit een beetje aanpassen en ontwikkelen. Maar je zult nooit zo zijn als iemand die dat van nature heeft. Wij willen alles maar al te graag in een kastje plaatsen. We vergeten vaak dat ook een paard, net als de mens, zwakke en betere kanten heeft. Je gaat vooral met de goede kanten aan het werk, en werk je aan de ontwikkeling van zwakkere kanten.”

“Hoe vaak horen we niet: het achterbeen moet sneller. Maar ja, een paard met een traag achterbeen kun je wel íets sneller maken, maar dat wordt nooit écht snel. En wij horen maar om ons heen: sneller, sneller, sneller! Als je paard dat niet kan, en je wilt dat per se en je blijft erop hameren, dan krijg je blessures.”

“In de coachingsopleiding maakten we zo ook kennis met andere sporten. Een sprinter moet in principe diep zitten in de startbokken en van daaruit vertrekken. Maar als iemand niet vanuit zijn onderbeen werkt, dan zal ie eerst omhoog moeten komen, om dan te kunnen vertrekken. Als je die houding af blijft dwingen, gaat ie nooit winnen. Maar laat je ‘m wat hoger zitten, dan kan ie gelijk vertrekken. Die vergelijking met andere sporten is hartstikke nuttig en interessant.”

Met de AES goedgekeurde hengst Toto x Métall

“Ik heb iemand ook jarenlang lesgegeven bij wie ik tegen bepaalde dingen aanliep. We hadden een soort van botsingen. Maar ja, als je iemand les geeft die totaal niet planmatig is, en je dwingt dat wel af….ik ben heel blij dat ik aan het werk ben gegaan met action types en leerstijlen. Ik heb dingen los moeten laten in die les. Het ging meer om een beetje bijschaven, maar vooral haar in haar waarde laten, zoals zij is als persoon. Ze was ook meer van de grove motoriek. Steeds een beetje meer verfijning, een beetje meer planmatig, en dan haar weer in haar eigen action type laten.”

“Dat is met paarden net zo. In Duitsland zijn ook niet alle paarden even snel en goed, maar ze doen het wel en ze staan voorlopig wel aan de top. In Duitsland hebben ze nog heel sterk de traditie van de oude school, de lengtebuiging, de manier van loswerken, de regelmaat, noem maar op. Maar vooral gericht op de lange termijn, volgens het Skala der Ausbildung. Let op, ook daar rijden ze paarden rond en diep, het zijn geen heilige boontjes, dat weten we allemaal. Maar het gaat om de langere termijn. Wij verlangen hier soms dingen van paarden en de volgende dag moeten ze het doen. Sneller, sneller, sneller! Maar hebben we goed nagedacht over wat het paard nodig heeft? Ik erger me eraan dat het altijd direct meer moet zijn. Waarom? Het gaat echt over de top. Tegen een jurylid zeggen ze: je moet positiever jureren. Maar een jury hoeft niet een hoog cijfer te geven als iets niet goed genoeg is. Een jurylid moet vooral onderbouwen. Maar alles moet vooral meer, meer, meer.”

Met Apretado

“Bij ons krijgen paarden te snel een stempel, en wel zo erg dat ik daardoor bijna moeite krijg met de paardensport. Plus dat het te commercieel wordt, dat vinden we samen met het ideale eindplaatje zo belangrijk. Er wordt minder nagedacht, het gaat om geld, druk, media, dat is jammer. De media spelen daar een grote rol in. Vooral om op te hemelen, heel weinig objectief. Ik zou niet willen ruilen met mensen als Adelinde, Edward, Hans Peter, noem ze maar op. Als ze een dag wat minder presteren, of ze doen iets wat een ander niet aanstaat, dan valt de hele wereld over ze heen. Maar iedereen vergeet dat we afhankelijk zijn van onze paarden. De paarden zijn de topsporters, wij zijn alleen de managers, de trainers.”

“Daarbij moeten we in de dressuur niet vergeten het paard fris in het hoofd te houden. Als ik paard zou zijn en ik zou elke dag hetzelfde moeten doen….pfff. Dat is bij springruiters toch anders, die rijden een keer langs de weg, gaan lekker het bos is. Die training is veel afwisselender, daar ‘moet’ tenslotte ook minder. De manier van springen, de houding, het ideale plaatje, dat is daar minder van belang. Dan is het ook makkelijker dan in de dressuur om te zorgen voor een training waarbij het paard frisser in het hoofd blijft. Maar het kan wel! Neem een voorbeeld aan een nieuw opkomend talent, ze is niet bezig met topsport, ze leidt vooral het paard op. Ze vindt het ook leuk om een buitenrit te maken en om op het strand te rijden. Ze wordt gewaardeerd om de harmonie die ze laat zien. Trekt haar paard de voorbenen hoog op? Nee, het is niet van: wow, wow, wow, kijk het paard eens spectaculair door de baan gaan. Maar internationaal kijkt men veel liever naar zo’n ongedwongen beeld, naar rust en harmonie, naar regelmaat, zoals zij dat laat zien. Ze scoorde in Nederland eerst helemaal niet, in het buitenland werd ze pas gewaardeerd. Tja, in het buitenland moet er echt op de goede manier gepresteerd worden om aan de top mee te kunnen draaien.”

“Ik ben van mening dat we alles te veel in een hokje plaatsen. Hoor je tot het kliekje of niet? Het is moeilijk ertussen te komen voor gewone ruiters en dat wordt alleen maar erger. Het gaat er mij ook om dat mensen niet per se bepaalde wedstrijden zouden moeten hoeven te rijden om uitgezonden te kunnen worden. Ik zie iemand een kaderscore rijden die geen wisselserie kan rijden. En dan naar het buitenland, waar ze net 60% halen. Vervolgens verdwijnt ie door de achterdeur. En wij maar betalen, de topsport wordt toch zwaar ondersteund! Wat een wereldje. Iemand wordt bondscoach en ze weten niet hoe snel ze ernaar toe moeten om les te nemen. Dat is onze dressuursport……”

Met de vijfjarige Estupendo in Barcelona

“Er wordt te veel gekeken naar wie erop zit. Kijk naar de combinatie, naar de potentie, die vijver is veel groter dan we denken. Onze jonge paarden moeten meteen voldoen aan de eisen, anders worden ze afgeschreven. De kleur moet kloppen, het model, hij moet fantastisch kunnen lopen, liefst zijn voorbenen tot de neusgaten optrekken. Ik zie liever tact en regelmaat. En later in de sport: als het buurmeisje bij wijze van spreken een tien keer betere proef rijdt dan een topruiter, dan krijgt díe toch de punten. Dat gebeurt op internationaal niveau ook. Charlotte Dujardin: heb ik veel waardering voor. Maar in Caen had ze ontzettend veel fouten, met een mislukte piaffe waar ze toch nog een 7 voor kreeg. Dat kun je mensen toch niet uitleggen? Hierdoor blijft de dressuursport voor leken moeilijk te volgen.”

Wilma Wernsen is lid van het dressuurforum van de KNHS, is het dan handig om dit soort opmerkingen te maken? “Ik weet het, ik stoot best vaak mensen tegen het zere been. Maar ik hoef geen vrienden te worden met de KNHS of het dressuurforum. Ik ben gestopt met lesgeven in de instructeursopleiding omdat ik het met de uitwerking niet eens was. Je betaalt best wel een fors bedrag voor de opleiding, daar mag je iets voor terugverwachten, bij voorbeeld dat de zaken goed geregeld zijn, dat de planningen goed zijn, dat de instructeurs de cursisten goed opleiden.”

“Als we teruggaan naar het begin en de insteek van mijn verhaal, dan speelt de KNHS hierin een belangrijke rol. Moet de KNHS een belangrijke rol spelen zelfs. Niet blijven hangen in het oude en altijd met dezelfde mensen. Het welzijn van het paard, het management en de ontwikkeling van ruiter en paard als combinatie in de nieuwe stijl, dat is belangrijk. Ik zou ervoor willen pleiten om breder te kijken, hopelijk kunnen onze collega-sporters daar ook een bijdrage aan leveren.”

© Nieuws.Horse 2018 | powered by Olland.biz